เตือนภัยอาหารค้างตู้เย็น! 7 เมนูเสี่ยงอาหารเป็นพิษ เก็บเกินกี่วันควรทิ้ง?

หลายครอบครัวคุ้นเคยกับการนำอาหารที่รับประทานไม่หมดเก็บไว้ในตู้เย็น เพื่อประหยัดค่าใช้จ่ายและลดปริมาณอาหารเหลือทิ้ง แต่รู้หรือไม่ว่า การนำอาหารเข้าตู้เย็นไม่ได้หมายความว่าอาหารจะสามารถเก็บไว้รับประทานได้อย่างปลอดภัยตลอดไป

โดยเฉพาะอาหารปรุงสุกบางประเภท หากเก็บรักษาไม่ถูกวิธี หรือปล่อยทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องเป็นเวลานาน อาจทำให้เชื้อแบคทีเรียเจริญเติบโตจนเกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพ แม้อาหารจะยังดูปกติและไม่มีกลิ่นเหม็นก็ตาม

อาหารปรุงสุกแช่ตู้เย็น เก็บได้กี่วัน?

โดยทั่วไป อาหารปรุงสุกที่เก็บรักษาอย่างถูกวิธีในตู้เย็นอุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียสหรือต่ำกว่า ควรรับประทานภายใน 3–4 วัน แต่ระยะเวลาดังกล่าวไม่ได้ใช้ได้กับอาหารทุกชนิด และขึ้นอยู่กับความสะอาดและการควบคุมอุณหภูมิตั้งแต่ก่อนนำอาหารเข้าตู้เย็นด้วย

หากมีอาหารเหลือหลังรับประทาน ควรนำเข้าตู้เย็นภายใน 2 ชั่วโมง หรือภายใน 1 ชั่วโมง หากอยู่ในบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงกว่า 32 องศาเซลเซียส อาหารที่ถูกทิ้งไว้นานเกินช่วงเวลาดังกล่าวไม่ควรนำกลับมาแช่เย็นเพื่อหวังให้ปลอดภัยอีกครั้ง

เปิด 7 ประเภทอาหารค้างตู้เย็นที่ต้องระวัง

1. ข้าวสวยและข้าวผัด เสี่ยงเชื้อแบคทีเรียแม้อุ่นซ้ำ

ข้าวสวยและข้าวผัดเป็นอาหารที่หลายบ้านมักเก็บไว้รับประทานในวันถัดไป แต่หากปล่อยข้าวสุกทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องนานเกินไป อาจเกิดความเสี่ยงจากแบคทีเรีย Bacillus cereus ซึ่งสามารถสร้างสารพิษบางชนิดที่ทนต่อความร้อน

นั่นหมายความว่า การนำข้าวที่เก็บไม่ถูกวิธีกลับมาอุ่นจนร้อน อาจไม่สามารถทำลายสารพิษที่เกิดขึ้นไปแล้วได้ทั้งหมด

คำแนะนำ: หลังหุงข้าวเสร็จ หากไม่ได้รับประทานทันที ควรลดอุณหภูมิข้าวอย่างรวดเร็วและนำเข้าตู้เย็นโดยเร็ว ไม่ควรปล่อยข้าวสุกทิ้งไว้ข้ามคืนที่อุณหภูมิห้อง

2. แกงกะทิ ระวังอาหารบูดโดยไม่รู้ตัว

แกงเขียวหวาน พะแนง แกงเผ็ด และอาหารที่มีกะทิเป็นส่วนประกอบ เป็นเมนูยอดนิยมที่มักปรุงครั้งละมาก ๆ เพื่อเก็บไว้รับประทานหลายมื้อ

แม้การแช่เย็นจะช่วยชะลอการเพิ่มจำนวนของจุลินทรีย์ แต่หากอาหารเคยถูกวางทิ้งไว้นาน หรือมีการนำออกมาอุ่นและเก็บซ้ำหลายครั้ง ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการปนเปื้อน

คำแนะนำ: ควรแบ่งแกงเป็นส่วนเล็ก ๆ ก่อนเก็บในตู้เย็น และอุ่นเฉพาะปริมาณที่จะรับประทาน ไม่ควรอุ่นทั้งหม้อซ้ำไปมาโดยไม่จำเป็น

3. อาหารทะเลปรุงสุก เก็บผิดวิธีเสี่ยงท้องเสีย

กุ้ง ปลาหมึก ปลา และอาหารทะเลปรุงสุก เป็นอาหารที่ต้องใส่ใจเรื่องอุณหภูมิและความสะอาดในการเก็บรักษาเป็นพิเศษ

หากอาหารทะเลถูกปล่อยทิ้งไว้นอกตู้เย็นเป็นเวลานาน หรือเก็บรักษาในอุณหภูมิไม่เหมาะสม อาจเกิดการเพิ่มจำนวนของเชื้อก่อโรคได้

คำแนะนำ: เมื่อรับประทานเสร็จควรรีบเก็บส่วนที่เหลือเข้าตู้เย็น และหากพบกลิ่นผิดปกติ เนื้อสัมผัสเปลี่ยน หรือไม่แน่ใจว่าเก็บไว้นานเท่าใด ควรทิ้งทันที

4. เมนูไข่ปรุงสุก อย่าคิดว่าไม่มีกลิ่นแล้วปลอดภัย

ไข่เจียว ไข่พะโล้ ไข่ตุ๋น และอาหารปรุงสุกที่มีไข่เป็นส่วนประกอบ ควรเก็บรักษาในภาชนะสะอาดและอยู่ในอุณหภูมิที่เหมาะสม

โดยเฉพาะเมนูไข่ที่มีส่วนผสมอื่นร่วมด้วย เช่น เนื้อสัตว์หรือผัก หากเก็บไว้นานหรือมีการปนเปื้อนระหว่างรับประทาน ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอาหารเป็นพิษ

คำแนะนำ: ควรเก็บเข้าตู้เย็นโดยเร็วหลังปรุงหรือรับประทาน และไม่ใช้การดมกลิ่นเพียงอย่างเดียวตัดสินความปลอดภัย

5. เนื้อสัตว์ปรุงสุก เก็บหลายวันต้องระวัง

หมูทอด ไก่ย่าง เนื้อผัด และอาหารประเภทเนื้อสัตว์ปรุงสุก หากเก็บในภาชนะที่ไม่สะอาดหรือควบคุมอุณหภูมิไม่เหมาะสม อาจเกิดการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ได้

อาหารเหล่านี้จึงไม่ควรวางทิ้งไว้บนโต๊ะเป็นเวลานานก่อนนำกลับเข้าตู้เย็น

คำแนะนำ: เก็บเนื้อสัตว์ปรุงสุกในภาชนะปิดสนิท แยกจากเนื้อสัตว์ดิบ และควรรับประทานภายในระยะเวลาที่แนะนำ

6. ซุปและน้ำแกง หม้อใหญ่เย็นช้า เพิ่มความเสี่ยง

หลายคนเข้าใจว่าซุปหรือน้ำแกงสามารถเก็บไว้ได้นานเพราะผ่านการต้มจนเดือดแล้ว แต่ความจริงอาหารเหล่านี้ยังสามารถเกิดการปนเปื้อนและเพิ่มจำนวนของเชื้อโรคได้

โดยเฉพาะการเก็บน้ำแกงปริมาณมากในหม้อขนาดใหญ่ เพราะอาหารบริเวณตรงกลางอาจใช้เวลานานกว่าจะเย็นลงถึงอุณหภูมิที่ปลอดภัย

คำแนะนำ: แบ่งซุปหรือน้ำแกงใส่ภาชนะตื้นขนาดเล็กเพื่อให้เย็นเร็วขึ้น และควรอุ่นให้ร้อนทั่วถึงก่อนรับประทาน

7. อาหารที่นำออกมากินซ้ำหลายรอบ เสี่ยงกว่าที่คิด

พฤติกรรมที่หลายบ้านทำเป็นประจำคือ นำอาหารออกจากตู้เย็นมาวางบนโต๊ะ ตักรับประทาน แล้วนำกลับเข้าตู้เย็น ทำเช่นนี้ซ้ำหลายครั้ง

พฤติกรรมดังกล่าวอาจทำให้อาหารอยู่ในช่วงอุณหภูมิที่เชื้อแบคทีเรียเจริญเติบโตได้ง่าย และยังเพิ่มโอกาสปนเปื้อนจากภาชนะหรืออุปกรณ์ที่ใช้ตักอาหาร

คำแนะนำ: ควรแบ่งอาหารเป็นมื้อย่อยตั้งแต่แรก และนำออกมาเฉพาะส่วนที่จะรับประทานเท่านั้น

เช็กด่วน! อาหารแบบไหนควรทิ้ง ไม่ควรเสี่ยงกิน

อาหารที่มีลักษณะผิดปกติต่อไปนี้ควรทิ้งทันที

• มีกลิ่นเปรี้ยว กลิ่นบูด หรือกลิ่นผิดไปจากเดิม

• พบเชื้อราบนผิวอาหาร

• มีเมือกหรือเนื้อสัมผัสผิดปกติ

• สีเปลี่ยนไปอย่างชัดเจนโดยไม่มีสาเหตุจากการปรุง

• มีฟองหรือก๊าซเกิดขึ้นผิดปกติ
  
  

• ไม่ทราบว่าเก็บอาหารไว้กี่วัน หรือเคยวางทิ้งไว้นอกตู้เย็นนานเพียงใด

อย่างไรก็ตาม อาหารที่ไม่มีกลิ่นบูด ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัยเสมอไป เพราะเชื้อก่อโรคบางชนิดไม่ได้ทำให้อาหารเปลี่ยนสี กลิ่น หรือรสชาติอย่างเห็นได้ชัด จึงไม่ควรทดลองชิมเพื่อตรวจสอบว่าอาหารยังดีอยู่หรือไม่

5 วิธีเก็บอาหารเหลือให้ปลอดภัย ลดความเสี่ยงอาหารเป็นพิษ

1. รีบแช่เย็น: ไม่ปล่อยอาหารปรุงสุกไว้ที่อุณหภูมิห้องเกิน 2 ชั่วโมง หรือเกิน 1 ชั่วโมงเมื่ออุณหภูมิแวดล้อมสูงกว่า 32 องศาเซลเซียส

2. แบ่งอาหารใส่ภาชนะเล็ก: ช่วยให้อาหารเย็นลงเร็ว ลดเวลาที่อยู่ในช่วงอุณหภูมิเสี่ยง

3. ควบคุมอุณหภูมิตู้เย็น: ให้อยู่ที่ 4 องศาเซลเซียสหรือต่ำกว่า และไม่ใส่อาหารแน่นจนลมเย็นหมุนเวียนไม่สะดวก

4. ติดวันที่บนกล่องอาหาร: ช่วยให้ทราบว่าอาหารเก็บมานานเพียงใด และควรรับประทานก่อนวันไหน

5. อุ่นอาหารให้ร้อนทั่วถึง: อาหารเหลือทั่วไปควรอุ่นให้มีอุณหภูมิภายในถึง 74 องศาเซลเซียส แต่หากอาหารเคยเก็บผิดวิธี การอุ่นซ้ำไม่ได้รับประกันว่าจะปลอดภัย

สรุป อาหารเหลือเก็บได้ แต่ต้องเก็บให้ถูกวิธี

ตู้เย็นช่วยชะลอการเสื่อมเสียของอาหาร แต่ไม่สามารถหยุดการเจริญเติบโตของเชื้อจุลินทรีย์ได้ทั้งหมด อาหารปรุงสุกส่วนใหญ่ที่เก็บอย่างถูกต้องควรรับประทานภายในประมาณ 3–4 วัน และอาหารบางชนิดอาจมีคำแนะนำให้เก็บสั้นกว่านั้น

สิ่งสำคัญไม่ได้อยู่ที่ว่าอาหารถูกแช่เย็นมากี่วันเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเก็บรักษาก่อนแช่เย็น ความสะอาดของภาชนะ และการนำอาหารออกมารับประทานซ้ำด้วย

จำไว้ว่า หากไม่มั่นใจว่าอาหารยังปลอดภัยหรือไม่ การทิ้งย่อมดีกว่าการเสี่ยงรับประทานจนเกิดอาหารเป็นพิษ

ข้อมูลเพื่อการให้ความรู้ด้านสุขภาพและความปลอดภัยอาหาร ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุขและความปลอดภัยอาหารที่เกี่ยวข้อง